8 วิธีสอนให้เด็กมีความรับผิดชอบ

8 วิธีสอนให้เด็กมีความรับผิดชอบ

 

การสอนเด็กเรื่อง “ความรับผิดชอบ” ถือว่าเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ผู้ปกครองควรให้ความสนใจ เพราะเป็นการปลูกฝังสิ่งดีๆ ที่จะติดตัวลูกไปตลอดชีวิต ซึ่งการสอนให้เด็กรู้จักหน้าที่ความรับผิดชอบ ก็ไม่ใช่เรื่องยากเกินไป แต่ก็ไม่ใช่เรื่องง่ายซะทีเดียว เพราะว่าต้องเริ่มจากในชีวิตประจำวัน เกิดการลงมือทำเป็นประจำ สม่ำเสมอ จนติดเป็นนิสัย

 

ความรับผิดชอบคืออะไร?

ความรับผิดชอบ ความหมายตามรากศัพท์ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๓๐ ให้ความหมายของความรับผิดชอบ หมายถึง อาการ ยอมตามผลที่ดีหรือไม่ดีในกิจการที่ได้กระทําไป

คุณกฤษณา พันธุมวานิช สํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม ได้กล่าวในหนังสือพิมพ์มติชน รายวันวันที่ 29 ม.ค.๕๐ เกี่ยวกับบความหมายของ“คุณธรรม ความรับผิดชอบ” ตามแนวพระราชดําริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชการที่ 9 ไว้ว่า “ความรับผิดชอบ คือสภาพที่รู้จักภาระหน้าที่ และทํางาน หรือดําเนินการ ตามภาระหน้าที่ ให้บังเกิดผลลัพธ์มากที่สุด และเงื่อนไขที่ต้องมี คือ การรู้ (เรียนรู้และ/ หรือรับรู้) ว่าภารกิจที่ต้องกระทําในหน้าที่นั้นๆ มีอะไรบ้าง หรืออีกนัยหนึ่งคือ รู้หน้าที่นั่นเอง”

 

พ่อแม่ควรสอนเรื่องความรับผิดชอบอย่างไร?

 

1.มอบหมายให้ทำงานบ้าน

คุณแม่ควรมอบหมายหน้าที่ให้เด็ก ในการทำงานบ้านบ้าง เช่น นำขยะไปทิ้ง, ช่วยทำความสะอาดโต๊ะ, จัดโต๊ะก่อนรับประทานอาหาร, รดน้ำต้นไม้, ให้อาหารสัตว์, นำสัตว์ออกไปเดินเล่น, ล้างจาน, ช่วงแรกอาจจะทำเป็นตารางสลับวัน สลับกิจกรรม  โดยไม่ลืมที่จะทำให้เด็กเข้าใจว่า การทำงานบ้านเป็นการทำหน้าที่อย่างหนึ่ง ของคนที่อยู่ในครอบครัวเดียวกัน ไม่ใช่ทำเพราะเป็นการช่วยแม่ การที่เรามอบหมายงานให้เด็กทำทุกวัน เด็กจะเริ่มเรียนรู้ที่จะวางแผน ทำงานให้เสร็จตามกำหนดเวลาที่มีในแต่ละวัน

 

2.สอนผ่านการทำการบ้าน

สอนว่า เด็กมีหน้าที่เรียนหนังสือ การทำการบ้านเป็นสิ่งที่ต้องทำหลังจากกลับจากโรงเรียน ควรทำให้เสร็จเรียบร้อยก่อนที่จะออกไปเล่น โดยต้องทำความตกลงร่วมกันก่อน เพื่อให้เด็กเข้าใจตรงกัน พ่อแม่นั่งอยู่ข้างๆ เพื่อคอยดูเค้าทำ โดยให้เด็กทำการบ้านเอง ถ้าเด็กไม่เข้าใจ พ่อแม่จึงค่อยสอน

 

3.สอนให้ตรงต่อเวลา

เรื่องเวลาเป็นสิ่งละเอียดอ่อน ลูกควรจะรู้ว่าคนเรามีเวลา 24 ชั่วโมงเท่ากัน ขึ้นอยู่กับว่าเราจะจัดการกับเวลาอย่างไร เราสามารถสอนได้จากหลายเหตุการณ์ในชีวิตประจำวัน

-เข้านอนตรงเวลา

-ตื่นตรงเวลา

-เข้าแถวเคารพธงชาติ 8.00 น.ตรงเวลาทุกวัน

-ทำกิจกรรมใดๆ ให้เสร็จตามกำหนดเวลา

-เวลานัดใครให้เผื่อเวลา ไปให้ตรงนัด ไม่ควรให้คนอื่นรอนาน

 

4.สอนเรื่องความซื่อสัตย์

ความซื่อสัตย์เป็นคุณสมบัติอย่างหนึ่งของคนดี สามารถสอนควบคู่ไปกับความรับผิดชอบ เพราะคนที่มีความรับผิดชอบ มักจะรู้จักว่าอะไรเป็นสิ่งที่ควรทำ

-สอนให้ลูกนับเงินทอน เวลาไปซื้อของ

-ถ้าผู้ขายทอนเงินเกิน ก็สอนให้ลูกคืนเงินทอนส่วนที่เกินกลับไป

-ถ้าเก็บเงินได้ ให้นำไปคืนเจ้าของ ไม่ควรเอาของที่ไม่ใช่ของเรา

 

5.สอนให้รักษาคำพูด

เมื่อเด็กรับปากว่าจะทำอะไรแล้ว เช่นรับปากว่าจะไม่ดูทีวีช่วงใกล้สอบ พ่อแม่ก็ต้องช่วยประคับประคอง โดยการบอกหรือเตือนความจำ ช่วยให้เค้าทำให้สำเร็จตามที่พูด นอกจากเด็กจะเกิดความภูมิใจในตัวเองแล้ว เค้าจะรู้ว่าการรักษาคำพูดเป็นสิ่งที่ควรทำ เป็นความรับผิดชอบของตัวเอง

 

6.สอนเรื่องการวางแผนใช้เงิน

การให้เงินลูกไปโรงเรียน นอกจากเป็นการฝึกหัดการใช้จ่ายเบื้องต้น ยังเป็นการฝึกการวางแผนการใช้เงิน ฝึกคิดว่าอะไรควรซื้อ อะไรไม่ควรซื้อ และควรเหลือเก็บเท่าไร เมื่อเด็กอายุ 8-10 ปี พ่อแม่ก็ยังสามารถฝึกสอนการให้เงินเป็นอาทิตย์ เพื่อให้เค้าวางแผนการใช้จ่ายอย่างรอบครอบ จัดการกับรายรับที่ได้มา  เพื่อให้สามารถมีเงินใช้ให้ครบทุกวัน

 

7.สอนให้กล้ายอมรับผิด

เมื่อเด็กทำผิด แล้วกล้ายอมรับว่าตัวเองเป็นคนทำ พ่อแม่ควรให้อภัย และยอมรับ ให้กำลังใจ ไม่ควรตำหนิเด็กหรือตีหน้าลูก

 

 

8.สอนผ่านการเล่าประสบการณ์ของพ่อแม่

การถ่ายทอดประสบการณ์ของพ่อแม่สู่ลูก เป็นเหมือนการสอนทางลัด เพราะลูกมักจะตั้งใจฟังเป็นพิเศษ และเก็บเกี่ยวเรื่องราวของพ่อแม่ไว้ในความทรงจำ เมื่อเค้าเกิดเหตุการณ์ที่คล้ายๆ กัน เค้าก็จะรู้ว่าควรจะแก้ไขปัญหาอย่างไร เช่นประสบการณ์ของพ่อแม่ขณะที่เรียนชั้นประถมศึกษา ครูให้งานกลุ่มมาทำ แล้วเกิดปัญหา เพื่อนไม่ยอมช่วยทำงาน หรือทิ้งงาน

 

 

Comments are closed.